Aftandsonderwijs

Nee, dit is geen typfout, maar een woordspeling. Een belangrijke. Het doet nadenken. Over wat goed onderwijs is en hoe we de klassieke manier van lesgeven, door sommigen aftands genoemd, kunnen verzoenen met de drang naar het digitale.
Ik stelde volgende vraag aan heel wat onderwijsmensen en aan mensen met een mening over onderwijs.

Waaraan denk jij bij het woord aftandsonderwijs?

Koen Vandenhoudt

Aftandsonderwijs: onderwijs dat stil staat en te fanatiek vasthoudt aan verouderde praktijken. Stilstand is achteruitgang en overal waar 'te' voor staat is nooit goed.
'Survival of the fittest' geldt voor eenieder, ook in het onderwijs. Een combinatie van wat goed is houden en wat aangepast moet worden, veranderen is een blijvende sleutel tot goed onderwijs.

Karen Van de Cruys

Aftandsonderwijs. Dat is onderwijs dat als systeem zo vastgeroest geraakt is, dat het nadelig wordt voor al zijn stakeholders: voor leerlingen, voor ouders, voor leerkrachten en directies. Het is onderwijs waar de waaromvraag niet meer centraal staat.

Het is belangrijk dat we ons onderwijs impulsen kunnen blijven geven - klassiek of innoverend - om deze vastgeroeste patronen te doorbreken en de kwaliteit te bewaken. We moeten impliciet gegroeide regels en structuren in vraag kunnen stellen indien dat nodig blijkt.

Waarom doen we wat we doen? Wie wordt daar beter van?

Laat die vragen centraal staan in alles wat je doet. Koester ambitie. Geef ruimte en vertrouwen. Maak er samen een inspirerend schooljaar van!

Eddy Erkelens

Aftandsonderwijs: Onderwijs waarin leerlingen zelf hun leerstof bepalen en uitvoering kiezen, waar het ieder voor zich is zonder sturing van een expert/leerkracht. Wanneer schooltijd vooral gevuld wordt met bijzaken als muziek, drama, opvoedkundige zaken, eetgewoonten, sporten en andere 'leuke activiteiten'.

Stefaan Vanparys

De leraar die me aan het denken zet, live of digitaal, doorstaat de tand des tijds.

Hans Hendrikx

Aftandsonderwijs is voor mij onderwijs waarbij de leerkracht vooraan in de klas de theorie uitlegt, terwijl de leerlingen luisteren. Na de uitleg van de leerkracht gaan de leerlingen oefeningen maken. Na elke oefening volgt de klassikale verbetering. Begrijpt een leerling iets niet? Dan legt de leerkracht alles nog eens uit, ten koste van de tijd van de leerling die wél alles begrepen heeft. Een leerling die al een oefening verder zit, wordt op de vingers getikt. Een leerling die zich verveelt en storend gedrag vertoont, wordt op de gang gezet. In de lerarenkamer wordt alleen maar gezeurd over de teleurstellende resultaten van de zwakke leerlingen die “toch niet op hun plaats zitten in die klas”. Een leerkracht meldt zich in het kantoor van de directeur, omdat de reservering van het computerlokaal, twee weken op voorhand, misliep. Dan maar tablets gebruiken: vijf voor twintig leerlingen. En die leerling op de gang? Die moet z’n gsm afgeven, omdat hij het antwoord zocht in Google.

Wouter Buelens

Bij 'aftandsonderwijs' denk ik aan onderwijs waar gehandeld wordt onder het motto 'het werkt, want we hebben het altijd zo gedaan'. Gelukkig merk ik dat een overgrote meerderheid van de lesgevers ervoor open staat om instructie aan te passen op basis van onderbouwde, evidence-informed inzichten. Hopelijk kan er op basis hiervan een dynamiek ontstaan, die ervoor zorgt dat 'afstandsonderwijs' niet synoniem staat voor de kloof tussen scholen en leerlingen.

Lucie Van Mierlo

Aftandsonderwijs is onderwijs dat 'versleten' en 'uitgekauwd' is. Onderwijs dat eenzijdig inzet op het repertoire van het kind waarbij de belangrijkste parameters verwaarloosd worden. Bij het installeren van aftandsonderwijs zijn ontwikkelingskansen en het versterken van ieder kind ondergeschikt aan de verouderde aanname.

Graag werk ik aan een onderwijs waar 'leren' en 'oefentijd' belangrijk zijn. Graag droom ik van een onderwijs waar alle kinderen een sterke relatie durven opbouwen met de school.

Op de vooravond van een nieuw schooljaar wens ik genoeg durf en ambitie voor iedereen om opnieuw een 'steen' te verleggen!

Dr. Bert Smits

Aftands vind ik hoe men mensen voor het onderwijs rekruteert. Je moet al behoorlijk wat moeite doen om lesbevoegdheid te krijgen voor je vak en dan krijg je als je geluk hebt een paar uren in verscheidene scholen als interim bij elkaar gesprokkeld. Jongere leerkrachten krijgen de moeilijkste klassen en de minste financiële aanmoediging.

Geen wonder dat het moeilijk is om nieuwe leerkrachten te vinden voor knelpuntvakken als Wiskunde, Informatica, Exacte Wetenschappen en Frans.

Creativiteit in de zij-instroom met aangepaste, gegarandeerde verloning voor ervaren professionals en aanmoedigingspremies voor starters in knelpuntvakken zou het personeelsbeleid kunnen moderniseren en het beroep aantrekkelijk maken voor wie we graag willen hebben en houden.

Josfien Demey

Aftands. Om je tanden op kapot te bijten?
Een systeem dat je per se wil openbreken. Je knaagt, je bijt. En je slikt geregeld stugge brokjes weg. Of je verslikt je erin en je stapt er (even) uit.

Hanne Rosius

Wanneer is onderwijs aftands, niet meer van deze tijd? Wanneer de leraar geen zicht heeft op zijn of haar leerlingen. Wanneer er geen connectie is. Dit staat los van de discussie contact of digitaal. Een leerkracht die probeert zicht te krijgen op elke leerling en van daaruit het waarom van zijn aanpak overdenkt, werkt aan eigentijds onderwijs. Indien digitale hulpmiddelen een tool zijn om leerlingen meer of beter te zien: graag. Indien het gebruikt wordt om modern te zijn zonder doordacht gekozen en gebruikt te worden: aftands, hoogstens een misleider die aftands onderwijs even heel blits doet lijken. Je kan in het klaslokaal heel ver van je leerlingen staan, en vanop afstand heel dicht bij. Of omgekeerd. Dus idealiter combineren we de twee en laten we de fysieke nabijheid versterken door het digitale. Met als constante: een passie voor het vak en een hart en oog voor de leerling. Enkel zo vermijd je, los van de afstand of het soort van contact, aftands onderwijs. Enkel zo wordt het spannend en eigentijds.

Jan Royackers

Aftandsonderwijs? Dat is onderwijs zonder zuurstof. Zuurstof voor leraren om hun passie over te brengen op een heel gevarieerde manier, van spannend verhaal tot klasgesprekken, samenwerking en uitdagende opdrachten. Zuurstof voor leerlingen om stapsgewijs te kunnen klimmen, te voelen dat ze sterker en sterker worden dankzij betrokkenheid en een groeiende mate van zelfstandigheid.

Gwen Vergouwen

Aftandsonderwijs is de tierlantijn van de procedureleerlijn.

Erik Devlies

Wie aftands zegt, velt ook een oordeel. De shift naar (de meerwaarde van) het digitale, naar meer 'op maat', wordt door velen gevoeld, maar niet met dezelfde urgentie. Maar het komt, vanzelf, als elke leerkracht bewust steeds de best mogelijke leerkracht probeert te zijn.

Tegelijk mag een leerkracht die erin slaagt leerlingen te boeien puur via de kracht van een verhaal, niet het gevoel krijgen dat hij of zij niet goed bezig is.

Een quote van Parker Palmer uit Courage to teach sluit daarbij aan. 'Niets (van) wat ik doe als leraar zal enig verschil maken voor wie dan ook, als dat niet geworteld is in wie ik ben.'
Zolang je je hier als leerkracht niet achter wegsteekt om goeie evidence-based didactiek niet te gebruiken, mag elke leerkracht authentiek blijven.

Ruben Kelchtermans

Aftands onderwijs doet me denken aan de tandwielen van een fiets die versleten zijn. Een fiets waarvan de 'tanden' niet meer soepel in de ketting lopen. Vertaald naar onderwijs: lesgeven waarbij de leraar niet meer goed aanvoelt wat zijn of haar leerlingen nodig hebben. De fiets beweegt steeds minder vlot, het leerproces vertraagt... En wie fietst er nu graag op een aftandse fiets?

Nicolas Verwimp

Goed onderwijs voor mij is ...

  • evidence-informed onderwijs, inspelend op de onderwijsbehoeften van de leerlingen zonder de socialisatiefunctie uit het oog te verliezen, met aandacht voor het cognitieve maar ook voor het sociaal-emotionele;

  • ambitieus onderwijs, gecombineerd met duidelijkheid en warmte, ruimte voor expertisedeling en professionalisering en ondersteuning van de leerkrachten;

  • onderwijs met een kwaliteitsvol zorgbeleid.

Goed onderwijs voor mij is ....

  • het goede van vroeger bewaren, gecombineerd met nieuwe inzichten van nu;

  • zonder te veel tierlantijntjes;

  • met inzet van het digitale indien nuttig en relevant;

  • zonder dure kant-en-klare werkboeken.

Kristoff Vandermeersch

Aftands? Doet me denken aan ouderwets en onderdanig.

Carl Foulon

'Aftands' lijkt mij één van de meest pijnlijke adjectieven die je ons onderwijs maar zou kunnen toeschrijven. Maar 'het' onderwijs bestaat niet en 'aftands' doet echt geen recht aan alle schitterende initiatieven die er dagelijks gerealiseerd worden door 'lerenden' (studenten, docenten, samenleving). Laat ons daarom ook investeren in #futurecreatingeducation eerder dan in #aftandsonderwijs.

Marc Bellinkx

Een woordspeling die een glimlach tovert op mijn gelaat.

Een aangezicht dat verzuurd dreigt te worden door steeds weer die oude wijn in de aftandse zakken van onze pedagoogelaar voorgeschoteld te krijgen!

Jan Embrechts

Aftands onderwijs is een vreselijk substituut voor afstandsonderwijs. Waar leerlingen bij goed uitgewerkt afstandsonderwijs een leerpad volgen dat in het begin veel ondersteuning biedt die dan gaandeweg wordt afgebouwd (scaffolding), en waar ze tijdens het maken van hun opdrachten ook evaluaties en feedback krijgen, is afstands onderwijs slaafs en zonder na te denken kernwoordjes kopiëren uit een verbetersleutel. Bij aftands onderwijs is er geen sprake van enig denkproces.

Alike Last

Als tweedetaaldocente denk ik dan aan het tegenovergestelde van aftands: ik denk aan taal leren en doceren met plezier. Ik denk aan taal doceren, gebaseerd op de laatste wetenschappelijke inzichten hoe het brein taal verwerft, ik denk aan creatief co-creëren en aan fantasie, ik denk aan elkaar waarderen als mens, zowel de docent naar de leerlingen toe alsook de leerlingen onderling en naar de docent toe. En als bijproduct van het samen co-creëren van verhalen, verwerven de leerlingen moeiteloos die andere taal. En wat verre van aftands is, maar van alle tijden, dat is lezen en de docent en de leerlingen lezen veel, samen en alleen en ze houden daarvan. En dit kan allemaal op afstand, maar het liefst toch bij elkaar. Want ik denk ook dat het tweedetaalonderwijs zodanig ingericht is, dat iedereen op zijn eigen niveau les heeft, dus niet in jaargroepen, maar in niveaugroepen en daar op zijn eigen tempo doorheen kan gaan. En ik denk aan lachen, heel veel samen lachen!

Steve Weemaels

Onderwijs dat vertrekt vanuit een vast leerplan en geen rekening houdt met waar de lerende naartoe wil. Onderwijs waarbij de leraar de illusie heeft dat zijn vak cruciaal is. “Als ze dit niet snappen, dan zijn ze een vogel voor de kat”. Kennis is overal te vinden, goeie coaches zijn zeldzamer. Onderwijs waarbij we zeggen “het is zo, omdat het altijd zo was”.

Het is aan onze generatie om het onderwijs om te vormen tot iets fenomenaals. Enige vraag is: doen we het nu of gaan we nog 10 jaar wachten?

Jouw naam

Jouw mening

Waaraan denk jij aan bij het woord aftandsonderwijs?

Je mening komt zonder redactie (behalve als ik een foutje zie) op deze site. De site zal/kan gedeeld worden via Twitter, LinkedIn en Facebook en ... (misschien komt er nog een ander voorstel?). Hou je tekst kort en krachtig, het is niet de bedoeling een heel manifest te schrijven. Het mag zelfs een simpele quote of bedenking zijn. Geen reclame voor je eigen bedrijf, school of blog.


Dankjewel

Deze site is waardeloos zonder jullie inbreng. Ik hoop dat het velen mag inspireren of minstens wat stof tot nadenken doet opwaaien. Dank voor je bijdrage aan deze site, als auteur of door het te delen.

Erik

© de rechten blijven bij de resp. auteur